Shiraz: de stad van poëzie, tuinen en kleurrijke architectuur

Vraag een Iraniër naar zijn favoriete stad en de kans is groot dat je Shiraz als antwoord krijgt. Deze zonnige stad in het zuiden van Iran staat bekend om haar prachtige tuinen, eeuwenoude architectuur, ontspannen sfeer en natuurlijk haar liefde voor poëzie. 

Al meer dan tweeduizend jaar speelt Shiraz een belangrijke rol in de Iraanse geschiedenis. De stad groeide uit tot een cultureel centrum waar kunst, wetenschap en literatuur floreerden. Wandel je vandaag door de historische wijken, dan kom je nog steeds indrukwekkende gebouwen tegen die herinneren aan die rijke geschiedenis.

Shiraz en Wijn

De naam “Shiraz” kennen veel mensen in Nederland vooral van de wijn. Die naam is historisch verbonden met de stad. In de middeleeuwen stond Shiraz in Perzië bekend om haar wijncultuur en men dacht lange tijd dat de beroemde druif door kruisvaarders vanuit deze regio naar Europa was gebracht. Modern genetisch onderzoek laat echter zien dat de druif (syrah) eigenlijk uit Zuid-Frankrijk komt en daar is ontstaan uit andere druivenrassen. Toch bleef de naam “Shiraz” leven in landen als Australië en Zuid-Afrika, als verwijzing naar die oude legende.

De stad van de poëzie

Maar wat Shiraz echt bijzonder maakt, zijn haar dichters. De beroemde Perzische dichters Hafez en Saadi liggen hier begraven en hun woorden leven nog altijd voort. Voor veel Iraniërs zijn hun gedichten een bron van wijsheid, troost en inspiratie. Een bezoek aan het graf van Hafez hoort voor velen net zo goed bij Shiraz als een bezoek aan de Eiffeltoren bij Parijs.

Kleurrijke architectuur

Ook liefhebbers van architectuur kunnen hun hart ophalen. Denk aan kleurrijke mozaïeken, sierlijke bogen en de beroemde Nasir al-Molk Moskee, waar het ochtendlicht door duizenden stukjes gekleurd glas naar binnen valt.

De schoonheid van Perzische tuinen

En dan zijn er natuurlijk de tuinen. Niet voor niets wordt Shiraz vaak de stad van bloemen en tuinen genoemd. De Perzische tuin is een eeuwenoud ontwerpconcept dat ontstond als antwoord op het droge en warme klimaat van grote delen van Iran. Waar buiten de stadsmuren vaak een dor en stoffig landschap lag, creëerden Perzische tuinarchitecten oases van schaduw, verkoeling en rust.

Water speelde daarbij een hoofdrol. Via slimme irrigatiesystemen en ondergrondse waterkanalen, de zogenoemde qanats, werd water naar tuinen geleid. Stromend water, bomen en bloemen vormden samen een plek die het tegenovergestelde was van de woestijn eromheen. De klassieke Perzische tuin is vaak symmetrisch aangelegd, met waterlopen die de tuin in vier delen verdelen. Dit ontwerp symboliseert harmonie tussen mens, natuur en het goddelijke.

Bijzonder is dat ons woord paradijs afkomstig is van het Oud-Perzische woord pairidaeza (of paradaesa), wat letterlijk "ommuurde tuin" of "omheinde ruimte" betekent. Voor de oude Perzen was zo'n tuin een plek van veiligheid, overvloed en schoonheid. Nog altijd zoeken Iraniërs tuinen en parken op om te wandelen, thee te drinken, met familie samen te zijn of simpelweg te genieten van een moment van rust tussen het groen en het stromende water.

Shiraz laat zien dat Iran veel meer is dan wat je vaak in het nieuws ziet. Het is een stad vol verhalen, schoonheid en gastvrijheid. Een plek waar geschiedenis en poëzie hand in hand gaan en waar achter elke hoek weer iets nieuws te ontdekken valt.

Alle foto's in dit artikel zijn door mijzelf (Azadeh Baghery) gemaakt tijdens mijn laatste reis door Iran in 2019. Wil je een foto gebruiken? Neem dan eerst contact op.